René Wormhoudt neemt afscheid van Oranje: veertien jaar bouwen aan een nieuwe manier van trainen
Na veertien jaar neemt René Wormhoudt afscheid als Strength & Conditioning Coach van het Nederlands elftal. In die periode werkte hij met de absolute top van het Nederlandse voetbal en maakte hij vijf eindtoernooien mee: drie wereldkampioenschappen en twee Europese kampioenschappen. Tegelijkertijd kreeg ook het Athletic Skills Model (ASM) steeds meer vorm en bekendheid binnen en buiten de topsport. Waar bij een afscheid vaak wordt teruggekeken op wedstrijden, prestaties en prijzen, ligt René’s grootste bijdrage vooral in de manier waarop voetballers anders zijn gaan bewegen, trainers anders zijn gaan denken en organisaties hun visie op ontwikkeling hebben verbreed.
Foto’s: KNVB Media
Eerst een goede beweger, daarna een goede voetballer
Veertien jaar lang stond René midden in de internationale topsport. In de aanloop naar interlands en eindtoernooien volgde hij continu een brede groep potentiële internationals. Speelminuten, wedstrijdritme, belastbaarheid, herstel, klachten en blessures speelden allemaal een rol in het advies aan de bondscoach.
Wanneer de selectie vervolgens samenkwam tijdens interlandperiodes en eindtoernooien, verschoof de focus. Dan draaide zijn werk niet alleen om het optimaliseren van fysieke prestaties op dat moment, maar juist ook om de manier waarop spelers zich konden aanpassen aan de intensiteit en dynamiek van het internationale topniveau. Steeds stond daarbij dezelfde vraag centraal: hoe doorbreek je de traditionele gedachte dat je alleen beter wordt in voetbal door méér te voetballen? Voor René is het antwoord helder: de volgorde van ontwikkelen moet anders.
Volgens deze visie is de voetballer van de toekomst vooral een veelzijdige en adaptieve atleet die zich heeft gespecialiseerd in voetbal. Dat vraagt niet om harder trainen, maar om slimmer, doelgerichter en veelzijdiger trainen. Want beter leren bewegen vormt de basis om beter te leren voetballen.
“Eerst ontwikkel je een goede beweger, vervolgens een atleet en pas daarna een specialist in voetbal.”
– René Wormhoudt
Waarom veelzijdig bewegen betere voetballers oplevert
Een van de pijlers van René’s visie is dat sporters beter worden door ook buiten hun eigen sport te kijken. Veel topspelers ontwikkelden al op jonge leeftijd een brede bewegingsbasis doordat zij meerdere sporten beoefenden. Niet omdat een voetballer een andere sporter moet worden, maar omdat iedere nieuwe bewegingservaring iets toevoegt.
Van voetenwerk tot duelkracht, van ritme tot ruimtelijke oriëntatie en van anticiperen tot besluitvorming: verschillende sporten verrijken het bewegingsrepertoire en bieden meer mogelijke oplossingen in complexe spelsituaties. Dat is de kern van het Athletic Skills Model: structuur aanbrengen in de rijkdom van bewegen en die doelgericht inzetten om betere prestaties mogelijk te maken. Onderzoek laat bovendien zien dat veelzijdig bewegen meer oplevert dan betere prestaties alleen. Het draagt ook bij aan creativiteit, minder blessures, een langere sportloopbaan en meer plezier in bewegen.
Opvallend genoeg viel de publicatie van het eerste Nederlandstalige ASM-boek in 2012 vrijwel samen met René’s start bij het Nederlands elftal. Terwijl hij werkte met topsporters op het hoogste niveau, groeide tegelijkertijd een visie die uiteindelijk veel verder zou reiken dan het profvoetbal.
TIP! Leer live van René op het Masters of Movement Festival >
Voor trainers, fysio- oefentherapeuten, gymleraren en iedereen die meer wil leren over veelzijdig bewegen.
Van betere voetballers naar betere bewegers
Samen met em. prof. dr. Geert Savelsbergh ontwikkelde René het Athletic Skills Model vanuit één fundamentele overtuiging: duurzame sportprestaties beginnen bij beter leren bewegen. Daarmee verschuift de aandacht van uitsluitend fysieke kwaliteiten naar de ontwikkeling van de complete beweger. Kracht, snelheid en techniek blijven belangrijk, maar vormen slechts een deel van het geheel. Ook waarnemen, beslissen, samenwerken, omgaan met druk en het vermogen om je voortdurend aan te passen bepalen uiteindelijk of talent tot zijn recht komt.
Die observatie vormde het vertrekpunt voor een andere kijk op talentontwikkeling: niet alleen investeren in sportspecifieke vaardigheden, maar juist in de brede fundamenten waarop duurzame prestaties worden gebouwd. Binnen het ASM wordt dat samengevat in de formule: Volume x Intensiteit x Variatie
“Ik zag dat het goede voetballers waren, maar nog geen echte atleten. Alsof ze een mooi stuk op de piano konden spelen, maar nog geen muzikanten waren.”
– René Wormhoudt
Volume x Intensiteit x Variatie
Waar de trainingsleer jarenlang vooral draaide aan de knoppen volume en intensiteit, voegde het ASM een derde dimensie toe: variatie door middel van veelzijdig bewegen. Een voetballer kan eindeloos verschillende draaibewegingen maken zonder zijn bewegingsrepertoire echt te verbreden. Veelzijdigheid ontstaat juist wanneer ook andere bewegingsrichtingen en rotatieassen worden aangesproken, bijvoorbeeld door rollen, duikelen, radslagen of handstandoverslagen.
Zulke bewegingen hoeven niet letterlijk terug te komen in een wedstrijd om waardevol te zijn; ze vergroten de atletische basis waarop sporters kunnen terugvallen. René liet bovendien zien dat dergelijke bewegingsvormen ook binnen voetbaltrainingen op een natuurlijke manier kunnen worden geïntegreerd. Die visie is niet alleen zichtbaar in trainingen, maar ook in de inrichting van beweegomgevingen. Bij onder meer AFC Ajax, Almere City, Heracles Almelo, PSV en de KNVB Campus realiseerde René omgevingen waarin veelzijdig bewegen, donor- en multisporten de ontwikkeling van voetballers ondersteunen.
Van voetbalvisie naar beweegvisie
Hoewel het Athletic Skills Model zijn oorsprong vindt in de topsport, is het inmiddels veel breder toepasbaar. Binnen het Nederlandse betaald voetbal vormt het gedachtegoed bij verschillende organisaties een gedeelde basis voor performance-, technische en medische staf. Tegelijkertijd hebben ook fysiotherapeuten, trainers, docenten bewegingsonderwijs, buurtsportcoaches, zorgprofessionals en vitaliteitscoaches de principes van veelzijdig bewegen omarmd. Het ASM is daarmee uitgegroeid van een voetbalvisie tot een brede beweegvisie die sport, onderwijs, zorg en gezondheid met elkaar verbindt.
De volgende generatie trainers en professionals
Het afscheid van René bij Oranje betekent niet het einde van zijn bijdrage aan de sport. Integendeel: juist nu ontstaat de ruimte om zijn kennis en visie verder te verspreiden. Tijdens het Masters of Movement Festival op 30 oktober deelt René in zijn keynote ‘Waarom de huidige trainingsleer juist zorgt voor meer beweegarmoede’ de inzichten die hij de afgelopen decennia ontwikkelde op het snijvlak van topsport, wetenschap en praktijk. In de praktijkworkshop ‘Trainen als het Nederlands elftal (m/v)’ laat hij vervolgens zien hoe deze principes kunnen worden toegepast binnen de breedtesport, fysiotherapie en revalidatie.
Voor professionals die zelf met het Athletic Skills Model aan de slag willen, zijn er daarnaast de ASM-instructeursopleidingen. Hier leren trainers, coaches, docenten en fysiotherapeuten hoe zij de principes van veelzijdig bewegen kunnen vertalen naar hun eigen praktijk. Zo leeft de visie waarop René veertien jaar lang bij Oranje bouwde verder in een nieuwe generatie beweegprofessionals.
30 oktober @ Utrecht
Een dag vol inspiratie over veelzijdig bewegen in de fysiotherapie, training en gymles. Inclusief keynote en workshop van René Wormhoudt.
Programma • Groepskorting • Accreditaties
Word een expert in veelzijdig bewegen.
Word ASM-instructeur.
De ASM-instructeursopleidingen zijn speciaal ontwikkeld om het ASM te leren implementeren binnen trainingen, lessen en behandelingen. Dit zorgt voor betere prestaties, minder blessures, meer creativiteit en meer plezier! In de opleidingen wordt vanuit een wetenschappelijke en praktische achtergrond geleerd beweegprogramma`s te ontwerpen, te verantwoorden en uit te voeren.
Zelf aan de slag!
In opdracht van VeiligheidNL en de KNVB hebben experts van de Athletic Skills Company een reeks blessure-preventieve oefeningen voor kinderen samengesteld. Voor voetballers onder de 6-7 jaar tot en met onder de 18 jaar oud. Meld je aan en ontvang de inspiratie voor je warming-up op het veld.