Waarom een potje judoën of boksen helpt in een revalidatietraject

When you don’t use it, you lose it. Kennis en vaardigheden die je niet regelmatig gebruikt en actief onderhoudt, gaan (deels) verloren. In dat kader is het eigenlijk best gek om na bijvoorbeeld een enkelblessure vooral te focussen op die enkel. “Als iemand na twaalf weken weer kan sporten, is dat been superfit. Maar de rest van het lijf is dat niet’’, zegt Carlijn Verlare, fysiotherapeut bij paramedisch centrum Luxor in Zeewolde.

Door: Tessa de Wekker

Veelzijdig bewegen is daarom een belangrijk uitgangspunt bij veel van haar patiënten. Vorig jaar volgde ze de ASM-instructeursopleiding. “De opleiding is een heel mooie aanvulling op hoe we hier in de praktijk werken’’, zegt ze. Bij Luxor werken ze veel met impliciet (onbewust) motorisch leren. Het Athletic Skills Model (ASM) sluit daar heel goed bij aan. Verlare wilde de opleiding dan ook graag volgen als verdieping en voor extra praktische handvatten voor tijdens de trainingen en behandelingen.

Verlare: “Bij de kinderfysiotherapie wordt impliciet motorisch veel meer toegepast. We proberen hier in de praktijk de principes ook bij volwassenen toe te passen. Want vaak worden de oefeningen vanaf je achttiende opeens heel abstract. Dan legt de fysiotherapeut heel expliciet uit wat de patiënt moet doen, maar daarmee wordt de rest van het lijf soms een beetje vergeten.”

Schijf van 10!

Verlare geeft het voorbeeld van een sporter met een voorstekruisbandblessure. De traditionele revalidatie in de eerste fase van herstel vooral uit statische oefeningen voor het aangedane been. Bij Luxor draaien ze het om: bij allerlei dynamische oefeningen wordt het hele lijf getraind en volgt de geblesseerde knie vanzelf. Hierbij worden alle grondvormen van bewegen uit de door het ASM ontwikkelde Schijf van 10! gebruikt.

Verlare: “Als we kijken naar balans, gaat de patiënt bijvoorbeeld op zo’n grote yogabal zitten. De knie kan zeker in het begin niet belast worden en zit in een spalk ter bescherming. De patiënt moet dan proberen balans te houden met de voeten van de vloer. Of hij gaat op de grond zitten en moet met een voetbal tussen de voeten geklemd proberen de bal van de ene naar de andere hoepel op de grond te krijgen. Zo lokken we de hele beweegketen uit om aan de slag te gaan en worden alle spieren getraind. We kijken daarbij heel erg vanuit functie. Wat heb jij thuis nodig zodat je oplossingsgericht kunt zijn met je lijf en weer kunt opstaan als je op de grond ligt? Of zonder dat je je been gebruikt de trap op moet.” Gedurende de revalidatie gaat de knie meer en meer meedoen.

Leukere oefeningen
De fysiotherapeut merkt dat haar patiënten dit soort oefeningen veel leuker vinden om te doen dan de statische oefeningen op opstapjes en aan apparaten. “Als mensen oefeningen leuker vinden, dan blijven ze ook meer therapietrouw. Daarom proberen we altijd leuke oefeningen te vinden die aansluiten bij wat de patiënt leuk vindt om te doen.”

Ze gebruikt de Schijf van 10! ook in de communicatie met haar patiënten. “Het is voor mij een handige tool om uit te leggen hoe we alle grondvormen van bewegen kunnen gebruiken in de revalidatie.”

Inschrijven

Word een expert in veelzijdig bewegen. Word ASM-instructeur.

Aankomende opleidingen.

Incompany.

Liever een andere dag of locatie? We verzorgen de meeste opleiding voor fysiotherapeuten incompany bij de praktijk. Dan bepaal je zelf de dagen, tijden en komen we op locatie. Incompany opleiding aanvragen >

Of doe me met onze andere open opleidingen. Bekijk locaties en data >

Programma, leerdoelen en accreditaties >

Judoën en boksen

Die grondvormen hebben niet per sé iets met de eigen sport van de patiënt te maken. Zo laat Verlare balsporters regelmatig een potje judoën of boksen en gebruikt ze haar achtergrond als dansdocent om bijvoorbeeld saaie oefeningen in een loopladder uitdagend te maken door ze op het ritme van bepaalde muziek uit te laten voeren. “De activiteit blijft hetzelfde, maar door het ritme aan te passen moet de patiënt of sporter variëren. Dat maakt het soms erg uitdagend, waardoor het lichaam weer oplossingen moet bedenken om het toch te kunnen.”

Hoewel Verlare impliciet motorisch leren al vaak toepaste, heeft ze tijdens de ASM-opleiding veel nieuwe ideeën opgedaan. “Mijn rugzak is dankzij de opleiding weer gevuld met talloze oefeningen, waar je natuurlijk ook weer honderdduizend variaties op kunt bedenken.”

Laagdrempelig en praktisch

Verlare is erg te spreken over de opleiding, die ze volgde in Almere. “De lessen waren heel laagdrempelig en praktisch. Ze sloten goed aan bij mijn vak. Maar daarnaast deden ook gymdocenten en mensen die op een buitenschoolse opvang (bso) werken mee en ook zij konden met de leerstof aan de slag.”

Verlare zelf is inmiddels begonnen aan de master manuele therapie. Ooit zou ze graag als docent fysiotherapie aan de slag willen. Ze zou het een goed idee vinden als het ASM zou worden geïntegreerd in het bestaande lesprogramma van de studie fysiotherapie. “Veelzijdig bewegen en de principes van de Schijf van 10! zouden eigenlijk gewoon in de studie moeten zitten. Het is een perfecte aanvulling op het huidige programma. De lessen zijn heel praktisch en geven handvatten voor lessen en behandelingen. Uiteindelijk behandel je niet alleen die enkel of die schouder, maar het hele lijf en de hele persoon.”

Lees ook:

Alles over Sport.nl: ‘Maak veelzijdig bewegen onderdeel van je behandelplan als fysiotherapeut’

“Waarom ik daarvoor koos? De oefenruimte was niet altijd representatief voor de buitenruimte. Ik wilde mijn patiënten niet alleen voorbereiden voor een dierentuin, maar ook voor de jungle. Dan moet je elementen uit die jungle meenemen in het herstelproces.”

Ontdek veelzijdig bewegen in de Fysiotherapie met het Athletic Skills Model en de Schijf van 10!

“Het ASM is zowel praktisch als wetenschappelijk onderbouwd. Daardoor werk je vanuit een sterk theoretisch kader op basis van wetenschappelijk onderzoek in combinatie met concrete oefenstof voor de praktijk, passend bij een specifieke hulpvraag of doelgroep. Het beste van twee werelden dus.”